Home » sociaal gedrag

Tag: sociaal gedrag

Droomdenkende tiener wil context bij het leren

Droomdenkers en hoogbegaafde jongeren zijn op school nog niet in beeld. Beelddenken, hoogsensitiviteit en mogelijke hoogbegaafdheid beginnen een beetje meer bekendheid te krijgen op basisscholen. Bij een dromerig kind wordt niet meer automatisch gezegd dat hij/zij het niet kan volgen, ‘nog iets te jong is’ of niet oplet. Helaas lijken tieners meer commentaar te krijgen op dit dromerige gedrag. Suzanne Buis legt in Mijn hoogbegaafde puber vragen hierover voor aan jongeren, ouders en deskundigen. Een voorproefje:
In De droomdenker, het kinderboek van Suzanne Buis voor en over hoogbegaafdheid, hoogsensitiviteit en beelddenken, is de hoofdpersoon een jongetje dat veel zit te dromen. Zijn brein is zeer actief, hij denkt ver en breed, in tijd en ruimte, maar al zijn zintuigen zijn zo sterk ontwikkeld, dat hij ook in het hier en nu bijzonder intens leeft.
Door leerkrachten wordt zulk gedrag vaak als ‘afwezigheid’ bestempeld, of ze denken dat het kind ‘nog niet’ weet hoe zich te gedragen in de klas. Dezelfde kinderen krijgen op de middelbare school te horen dat ze niet betrokken zijn, ongeïnteresseerd, laks, dat ze een slechte werkhouding hebben.

Droomdenkers in hun tienerjaren

Renata Hamsikova begeleidt ouders, kinderen en leerkrachten bij het omgaan met hoogbegaafdheid. Suzanne Buis vroeg haar voor Mijn hoogbegaafde puber hoe je droomdenkers in hun tienerjaren kunt begeleiden. Renata: ‘Wanneer je kijkt naar de vijf gevoeligheden van Dabrowsky, dan heb je het hier over verbeeldingshooggevoeligheid. Dat is niet iets wat alleen hoort bij kleuters of dromerige jongetjes van acht. Dit blijft een heel leven aanwezig. Je kunt leren je te concentreren, maar niet op de standaardmanier. Je wordt continu afgeleid door heel complexe gedachten en intensiteit in het ervaren van prikkels en gevoelens, dat speelt altijdeen rol. Daar moet je geschikte handvatten voor krijgen. Veel standaardtips zijn niet van toepassing op uitzonderlijk begaafde kinderen. Als je zegt: “Zet een timer en ga tien minuten aan het werk”, dan heeft dat meestal gewoon geen zin bij deze kinderen.
Ze verliezen hun bereidheid tot medewerking als je aankomt met dooddoeners als: “Dit moet je gewoon doen, want dat heb je later nodig.” Of: “Je moet je nu eenmaal gaan aanpassen, want je gaat later ook werken met allemaal verschillende mensen.”

‘Verbeeldingsgevoelig blijf je je hele leven’

Dure aanpassingen

Degene die dat zegt, beseft waarschijnlijk niet dat zo’n jongere 50 tot 60 punten moet aanpassen, dat het een enorm gat is om te overbruggen. Veel hoogbegaafden kunnen dat ook nog, dat zou met een gemiddeld IQ niet lukken. Het probleem is dat ze zich kúnnen aanpassen, maar dat kan ze heel duur komen te staan. Doe je dit te lang en te vaak, dan bestaat het grote gevaar dat je uiteindelijk niet meer weet wie je zelf bent.’

Hoe je puber wél kan leren

‘Wat vaak helpt bij het coachen van hoogbegaafde tieners, is de leeftijd loslaten en bedenken welke tips je zou geven aan een volwassene, of aan een student. Kijk niet naar wat kinderen van deze leeftijd doorgaans nodig hebben, maar wat werkt voor déze tiener. Sommigen hebben baat bij een klein lijstje om orde aan te brengen. Anderen werken liever met muziek, in een bepaalde omgeving. Blijf goed kijken. Als ze hier nog nooit over hebben nagedacht, ga je dat samen ontdekken, een aantal dingen proberen.
Samen kun je onderzoeken hoe je de tiener aan het werk kunt krijgen, zodat hij zijn aandacht behoudt en doorwerkt.
Stapje voor stapje werkt niet, maar top-down ook niet altijd, waarbij gezegd wordt dat het kind aan de slag gaat als hij weet waaróm hij iets moet leren. Maar dat is te simpel.

Droomdenkers en hoogbegaafde jongeren hebben complexiteit nodig om te leren. Idealiter zou je achterstevoren moeten werken.

Dat kan ook op het voortgezet onderwijs. Als het kind de tafels niet beheerst, laat dat dan gerust zitten tot hij het zelf nodig vindt. Ga verder met wiskunde of algebra, dan gaat het kind zien dat hij de vaardigheid nodig heeft en leert hij het in een oogwenk.Zo werkt het ook bij talen. Mondeling ontdek je dat ze het best beheersen, alleen het inzicht van woordjes stampen en losse woordjes opschrijven ontbreekt. Dit is namelijk contra hoe hoogbegaafden leren. Ze willen context. In dictees, met zinnen, gaat het meestal al beter. Na twee jaar les in Frans spreken sommigen ineens vloeiend Frans. Dan kun je met terugwerkende kracht dingen uitleggen die eerder niet aankwamen. Dit werkt echt. Maar er ontstaat natuurlijk frustratie bij ouders wanneer scholen doodleuk zeggen: “Zo werken we niet.”’

Lees verder in Mijn hoogbegaafde puber, inspiratieboek voor ouders van hoogbegaafde jongeren, door Suzanne Buis.
Voor lezen en praten hierover met jongere kinderen schreef Suzanne De droomdenker en voor hun ouders Mijn hoogbegaafde kind & ik.

Hoogbegaafd & hot?!

NIEUW! De reeks Mijn hoogbegaafde jeugd met gastblogs van schrijvers en bloggers.
Deel 1: Puur Alicia over haar bloempotkapsel en hot worden…

Al vanaf zeer jonge leeftijd heb ik nooit echt ergens bij gehoord, hoe graag ik dat toen ook wilde.
Op de lagere school werd ik zelf veel gepest, maar nam ik het ook immer op voor de andere ‘buitenbeentjes’.
Bijzonder genoeg toen ik een keer mijn haar liet groeien mocht ik ineens wèl ‘meelopen’.
Echter op het moment dat mijn haar opnieuw gekortwiekt werd, lag ik onmiddellijk weer uít het meidenkliekje.
Dat soort kortzichtigheid heb ik nooit kunnen begrijpen. Ik was sowieso al meer een ‘tomboy’.
Toen al kon ik het beter vinden met het mannelijke geslacht dan met het vrouwelijke.

Liever leerkrachten dan klasgenoten

De eerste brugklas was al net zo’n crime als de lagere school. Ik hoorde nergens bij, zag er niet uit, m’n haar zat nog steeds stom en ik droeg wel eens door mijn moeder gemaakte kleren, die ik soms zelf ontwierp, maar die blijkbaar niet ‘hot of merk genoeg’ waren. Tijdens schoolreisjes zat ik liever bij de leerkrachten, want daar voelde ik me meer thuis.
(Zo had ik ooit eens een vreselijke crush op een kwekeling).
Opmerkelijk genoeg gebeurde daar, in de tweede brugklas, hetzelfde… toen ik eindelijk niet meer naar de schevebloempotkapselkapster hoefde en nu eens ‘n echt leuke coupe had, veranderde dat op slag hoe er naar me gekeken werd en plotseling bleek ik aantrekkelijk gevonden te worden!

Bekeken worden

Ik heb dat altijd erg fascinerend gevonden: als ik in mijn rode colbertje, chique blouse en zwarte Marlene Dietrich broek over straat ging, dan keken de ‘zakenmannetjes’ naar me en als ik in mijn Allstars, gescheurde spijkerbroek en met mijn zwartleren Levi’s petje achterstevoren op voorbij kwam dan keken de ‘studentjes’ naar me.
Echter ik ben één-en-dezelfde persoon! Die dus nooit echt goed ‘geplaatst kon worden’ door de buitenwereld…
Ik heb vriendschappen, loyaliteit, integriteit en relaties altijd zeer serieus genomen en door mijn eigen vroegvolwassenheid viel ik als vanzelf op oudere, meer volwassen, jongens.

Schrijven over de dood

Mijn hoogsensitiviteit heeft in alles natuurlijk ook een grote rol gespeeld. Ik schreef in die tijd bijvoorbeeld veel gedichten over de dood. De mooiste inspiratie kwam meestal uit het diepste dal.
Ondanks alles heb ik altijd doorgezet, ben zo goed en kwaad als het ging mijn eigen koers blijven varen, heb gedaan en aangetrokken waar ik me goed bij voelde en wat ik voor mezelf kon verantwoorden.

Losgelaten worden

Ofschoon ik toen al zeer rechtschapen was, ben ik natuurlijk ook gewoon een opstandige tiener geweest,
waarschijnlijk vooral omdat ik wilde bewijzen dat ik er klaar voor was om losgelaten te worden door mijn ouders.
Ja, ik ben ooit ‘s nachts stiekem uit het raam geklommen om te gaan stappen, ja ik heb ooit alcohol gedronken en een paar trekjes van een joint genomen (‘k vond er niks an), ja ik zat ooit in Zeeland terwijl mijn ouders dachten dat ik in Drenthe was en ja, ik ben wel eens weggelopen en op mijn achttiende al gaan samenwonen.
Maar uiteindelijk ben ik toch steeds goed terecht gekomen omdat ik ‘een goed hoofd op mijn schouders heb’.
Met… onvergetelijke ervaringen en ‘no regrets’.

Levensbepalend

Als ik mijn ‘vriendenschriftjes’ uit die tijd bekijk, zie ik dat ik destijds al zeer creatief was, veel uiteenlopende interesses had, eerlijkheid zéér belangrijk vond, nooit begrepen werd en absoluut niet tegen onrecht kon!
Pas nu ik weet wat de problematiek en zijnskenmerken van hoogbegaafdheid zijn, begrijp ik wat mijn levensloop bepaald heeft…
Puur Alicia schrijft onder het motto: ‘Moed, is jezelf zijn in een wereld die vindt dat je iemand anders moet zijn’.
Ze schrijft oa. columns over hoogbegaafdheid en hoogsensitiviteit. Op www.puuralicia.nl kun je meer van haar lezen.